Cmentarz wojenny nr 52 w Zdyni wbudowany został w cmentarz parafialny, który znajduje się tuż przy asfaltowej drodze z Gorlic do Koniecznej i dalej na Słowację. Schowany za okalającymi go drzewami początkowo wydaje się niepozorny, a jednak po bliższym zapoznaniu się z miejscem można docenić jego wystawny charakter.
Niewielki cmentarz z I wojny światowej w Zdyni stał się ostatnim miejscem spoczynku żołnierzy armii austro-węgierskiej i rosyjskiej, którzy walczyli w tej części Beskidu Niskiego na początku 1915 roku. Zbudowany jest na stoku wzgórza, rozpościera się stąd ładna panorama na dolinę rzeki Zdyni snującej się leniwie poniżej drogi.
Cmentarz wojenny nr 52 Zdynia
Kluczowym punktem cmentarza wojennego nr 52 Zdynia jest kamienny pomnikowy obelisk o schodkowej budowie zwieńczony krzyżem łacińskim, znajdziesz na nim kamienną tablicę z krzyżem maltańskim i wyrytym tekstem, który poetycko tłumaczony jest tak:
Wierni przysiędze i obowiązkowi
W bitwie krew swoją i życie oddali
Bez względu na to, czy na dziejów szali
Wrogiem nam, czy też przyjacielem byli
Jako żołnierze wzorowi
Na wieczną pamięć sobie zasłużyli.
Ta część założenia przypomina mi projekty Gustawa Ludwiga z Beskidu Wyspowego, a jednak tak, jak wszystkie cmentarze zachodniogalicyjskie w okręgu I Nowy Żmigród, ten również zaprojektowany został przez Dušana Jurkoviča.
Pochowano tutaj w grobach pojedynczych i zbiorowych 46 poległych, 28 z nich jest znanych z nazwiska. Spoczywający tu żołnierze armii rosyjskiej przynależeli do 49. Dywizji Piechoty z Permu pod dowództwem gen. Kutuardzewa, stacjonowali w Zdyni, mieścił się tutaj lazaret. Ostatnie miejsce spoczynku znaleźli tu żołnierze, którzy zmarli podczas walk o Popowe Wierchy i stoki Rotundy. Łącznie jest tutaj 5 grobów zwieńczonych drewnianymi krzyżami – na mogiłach zbiorowych ustawiono po 3 krzyże, z których centralny jest większy.
Cmentarz z I wojny światowej w Zdyni zbudowano na planie kwadratu, okolono go kamiennym murem. Większość pochowanych tutaj poległa w drugiej połowie 1915 roku.
Zdynia, cmentarz wojenny nr 52 – parking, informacje praktyczne
- Samochód można zaparkować na parkingu przy ogrodzeniu cmentarza parafialnego, w którego obrębie znajduje się cmentarz z I wojny światowej w Zdyni: 49.481229, 21.280395
- Na cmentarzu parafialnym, obok kaplicy można zobaczyć grób prawosławnego świętego Maksyma Gorlickiego, który pochodził ze Zdyni, jego szczątki przeniesiono do cerkwi w Gorlicach.
- Na cmentarzu parafialnym zachowało się wiele starych, kamiennych nagrobków.
- Z centrum Gorlic dojedziesz tutaj w około 30 minut (26 km).
Gdzie jest cmentarz wojenny nr 52 w Zdyni? Współrzędne GPS: 49.481750, 21.279905
