Beskid Niski znany jest z monumentalnych cmentarzy z I wojny światowej, na których stoją budowle przypominające świątynie, bogato zdobione krzyże ciągną się szeregami stojąc bacznie jak na apelu, wszystko to otaczają nie raz mury kojarzące się ze starożytnymi grodziskami. Cmentarz wojenny nr 54 w Krzywej odbiega od tego schematu i zaskakuje prostotą.
Zaprojektowane przez Dušana Jurkoviča cmentarze w okręgu I Nowy Żmigród są najpiękniejszymi spośród wszystkich zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych, lecz cmentarz nr 54 w Krzywej wyróżnia się prostotą, można byłoby go przeoczyć, gdyby nie oznaczenie na mapach.
Cmentarz wojenny nr 54 w Krzywej
Niewielki gród zbiorowy na cmentarzu wojennym nr 54 w Krzywej ulokowano przy dawnej cerkwi Świętych Kosmy i Damiana. Jest to przykład cmentarza z I wojny światowej, na którym można powiedzieć, że nie zrealizowano koncepcji uczczenia bohaterów, a taka wizja przyświecała pochówkom żołnierzy armii austro-węgierskiej. Sytuacja ta spowodowana była prawdopodobnie tym, że spoczywają tutaj wyłącznie żołnierze armii rosyjskiej.
Cmentarz z I wojny światowej w Krzywej ma formę kurhanu, jest to mogiła zbiorowa, w której pochowano 60. poległych, jedynie 6 z nich znanych jest z imienia i nazwiska. Dawniej pagórek otoczony był płotem, przez wiele lat na jego szczycie stał prosty drewniany krzyż i takie zdjęcia można zobaczyć w większości opracowań, jednak w ostatnich dwóch dekadach cmentarze wojenne w Beskidzie Niskim odzyskują oryginalnie wyglądające elementy i tak też stało się w Krzywej. Obecnie cmentarz wojenny nr 54 nie jest ogrodzony, za mogiłą posadowiono duży, zdobny krzyż drewniany nakryty spadzistym daszkiem. Ciekawostką w budowie krzyża są małe krzyże prawosławne na ramionach. W przecięciu ramion znajduje się okrągła emaliowana tabliczka informująca o pochowanych w mogile niezidentyfikowanych 54. żołnierzach armii rosyjskiej, niżej umieszczona jest prostokątna tabliczka z danymi imiennymi 6. zidentyfikowanych poległych: Iwan Zajcow, Schora Nilgro, Pietrow Matwej Nikoniczew, Gawryłowicz, Maxym Moczynikow, Grigorij Matwej Romanow.
Krzywa, cmentarz z I wojny światowej – parking, informacje praktyczne
Cmentarz z I wojny światowej w Krzywej znajduje się przy cerkwi Świętych Kosmy i Damiana.Samochód można zaparkować na parkingu przy cerkwi.
Krzywa znajduje się między Czarnem a Pętną (Małastowem) w Beskidzie Niskim, do cmentarza wojennego dojedziesz z centrum Gorlic w około 26 minut (22 km).
Gdzie jest cmentarz wojenny nr 54 w Krzywej? Współrzędne GPS: 49.515134, 21.312416
