Trzęsacz to niewielka wieś na wybrzeżu Bałtyku, która niegdyś znana była wyłącznie z usytuowanych na wysokim klifie ruin gotyckiego kościoła. Jednak miejscowość nie stanęła w miejscu i rozwija się turystycznie, warto tutaj zajrzeć, aby zwiedzić multimedialne muzeum, podziwiać morze z platformy widokowej i popatrzeć na wyczyny paralotniarzy. A tak poza tym, jest tutaj ładna plaża – to jak? Chcesz wiedzieć co zobaczyć w Trzęsaczu?
Pierwsza wzmianka o Trzęsaczu pochodzi z początku XIV wieku, była to osada książęca. Najbardziej znaną atrakcją turystyczną są tutaj ruiny gotyckiego kościoła pw. św. Mikołaja, który zbudowano na przełomie XIV i XV wieku, wtedy był on oddalony od morza o 2 km – pewnie właśnie zadajesz sobie pytanie „ale jak to?!”. Dzisiaj pozostała po nim jedynie ściana, jest to podobno jedyna tego typu atrakcja turystyczna w Europie. Tuż obok jest świetna platforma widokowa z zejściem na plażę, ale to nie jedyne, co warto zobaczyć w Trzęsaczu, pokażę Ci jeszcze kilka miejsc wartych spaceru.
Co warto zobaczyć w Trzęsaczu? O czym przeczytasz we wpisie:
- Platforma widokowa w Trzęsaczu
- Klif i plaża w Trzęsaczu
- Kościół św. Mikołaja w Trzęsaczu
- Legenda o Zielenicy – syrenka z Trzęsacza
- Paralotnie w Trzęsaczu
- Bunkier w Trzęsaczu
- 15. południk w Trzęsaczu
- MuzeON Multimedialne Muzeum w Trzęsaczu
- Pałac w Trzęsaczu
- Kościół Miłosierdzia Bożego w Trzęsaczu
- Nadmorska Kolej Wąskotorowa w Trzęsaczu
Trzęsacz można zwiedzić podczas krótkiego spaceru – podziwiając morze z platformy i klifu. W artykule zebrałam najciekawsze miejsca i atrakcje Trzęsacza, wszystkie znajdujące się w obrębie miejscowości. Dodatkowo przygotowałam mapę atrakcji, dzięki której łatwo zaplanujesz trasę zwiedzania i niczego nie pominiesz. Idealny plan na spokojny dzień nad morzem – bez pośpiechu, za to z pięknymi widokami.
Platforma widokowa w Trzęsaczu
Zbudowana w 2009 roku platforma widokowa w Trzęsaczu przyciąga tłumy turystów, szczególnie gwarno i tłoczno jest tutaj w lecie, gdy słońce malowniczo chowa się w morzu w czasie zachodu. Jeśli chcesz uniknąć przepychania się, to wybierz się tutaj poza sezonem, jednak niekoniecznie polecam zimę, gdyż porywiste wiatry na odkrytym pomoście są wyjątkowo dokuczliwe i przemrażają do szpiku kości.
Platforma widokowa w Trzęsaczu jest przedłużeniem ulicy Klifowej, ma długość 36,6 metra, przypomina nieco kładkę wyprowadzającą w morze. Wznosi się na wysokość około 16-20 metrów nad poziom morza, tutaj nie mam pewności, źródła różnie podają. Pewność mam jednak co do tego, że roztacza się stąd ładny widok na wybrzeże, to nie tylko świetny punkt do podziwiania klifu z ruinami kościoła i zachodu słońca. Przy dobrej pogodzie można stąd popatrzeć na wyczyny paralotniarzy startujących nieopodal. W widoku na zachód dominantą na wybrzeżu jest ogromny Hotel Gołębiewski w Pobierowie, nie da się go przeoczyć.
Gdzie jest platforma widokowa w Trzęsaczu? Współrzędne GPS: 54.077951, 14.992214
Klif i plaża w Trzęsaczu
Po obejrzeniu tarasu widokowego z pomnikiem syrenki i ruinami kościoła warto zejść schodami w platformie widokowej na plażę, aby podziwiać klif z dołu, przejść się na spacer albo poleżeć na plaży jak foka. Woda jest tutaj płytka, na ostrogach brzegowych przesiadują chmarami ptaki, w zimie obserwowałam tutaj kormorany. Plażę ogranicza wysokie urwisko, to klif w Trzęsaczu, który powstał w wyniku procesów erozji, tzw. abrazji, czyli w najprostszym skrócie, ścieraniu podłoża skalnego przez fale i wiatr, które działają tutaj od stuleci. W wyniku ich niszczycielskiej siły Bałtyk pożarł tu spory kawałek wybrzeża, doprowadzając do kilku katastrof budowlanych, jedna ściana kościoła jest dowodem na to, jak groźna potrafi być przyroda.
Kościół św. Mikołaja w Trzęsaczu
Stojąca na skraju klifu ściana kościoła św. Mikołaja w Trzęsaczu jest najważniejszym zabytkiem miejscowości. Świątynia zbudowana została na przełomie XIV i XV wieku na miejscu dawnego drewnianego kościoła, oddalona była wtedy od morza o 2 km. W 1750 roku odległość brzegu morskiego od ścian kościoła zmniejszyła się do 58 metrów, wtedy po raz pierwszy podjęto próbę wzmocnienia klifu, lecz na niewiele się to zdało, gdyż w 1868 roku kościół stał już w odległości jedynie 1 metra od klifu. Ostatnie nabożeństwo odbyło się tu 2 marca 1874 roku, a 2 sierpnia budynek zamknięto.
W 1891 roku erozja odsłoniła fundamenty, a w 1900 roku morze pochłonęło pierwszy fragment przypory, a później ścianę północną. Przez cały XX wiek Bałtyk niszczył kościół kawałek po kawałku i dopiero w 1994 roku, gdy już niewiele zostało z zabytku, podjęto działania mające na celu wzmocnienie klifu. Prace zabezpieczające ruszyły dopiero na początku XXI wieku, lecz dzięki nim, jak widać, ruiny przetrwały kolejną ćwierć wieku w dobrym stanie.
Na tarasie przy ruinach kościoła stoi wykonany w brązie model świątyni, z którym można sobie spróbować wyobrazić, jak wyglądała ona dawniej.
Polecam: W Parku Miniatur Latarni Morskich w Niechorzu możesz zobaczyć miniaturę kościoła św. Mikołaja w Trzęsaczu. W trakcie oprowadzania odbywa się „mały teatrzyk”, w którym za pomocą dźwigni przesuwane są ściany kościoła. Można obejrzeć, jak wyglądał dawniej i jak zmieniał się na przestrzeni lat, gdy morze zabierało klif, a z nim fragmenty świątyni.
Gdzie są ruiny kościoła w Trzęsaczu? Współrzędne GPS: 54.077710, 14.992811
Legenda o Zielenicy – syrenka z Trzęsacza
Tuż przy platformie widokowej i ruinach kościoła w Trzęsaczu siedzi na głazie syrenka, jest to pomnik syrenki Zielenicy, która została złowiona i pojmana przez miejscowego rybaka. Niestety nie przeżyła długo poza Bałtykiem, zmarła z tęsknoty za morskimi głębinami. Rybak pochował ją na cmentarzu przy kościele na klifie. Ojciec syreny, Bałtyk chciał odzyskać ciało córki, więc przez lata kierował fale, aby te bez wytchnienia uderzały w klif. Wreszcie wody tak mocno podmyły brzeg, że pochłonęły cmentarz, a kościół w Trzęsaczu się zawalił.
Gdzie jest pomnik syrenki w Trzęsaczu? Współrzędne GPS: 54.077638, 14.992517
Paralotnie w Trzęsaczu
Jedną z atrakcji Trzęsacza jest możliwość obserwowania, jak startują, latają i lądują paralotniarze, którzy z brzegu klifu na wschód od centrum miasta wykonują akrobacje – zdarza się, że dolatują na wysokość ruin kościoła, o zachodzie słońca ich wyczyny wyglądają naprawdę magicznie. Można tutaj także odbyć lot paralotnią, w Trzęsaczu jest opcja wykupienia podniebnej przygody.
Gdzie jest startowisko paralotni w Trzęsaczu? Współrzędne GPS: 54.078673, 14.996694
Bunkier w Trzęsaczu
Na skraju startowiska paralotni jest ślad po czasach II wojny światowej – jest to podstawa stacji radarowej, stoi ona praktycznie na linii granicy ze wsią Rewal. Stacja radarowa zbudowana została tutaj przez niemiecką marynarkę wojenną na początku lat 40. XX wieku, zgodnie z praktykowaną wówczas tradycją nazewniczą, jej nazwa musiała się zaczynać na tę samą literę, co miejscowość, na której terenie powstała. Od miejscowości Rewal (wówczas niemiecki Rewhal) nadano jej nazwę Rabe, co po polsku oznacza Kruk. Dzisiaj jest to miejsce dla koneserów niczego, zniszczone i zaśmiecone. Jednak jak spojrzy się na historię, to ciekawy zabytek, niegdyś była tu obrotowa podstawa, na której stało urządzenie radarowe FuMG 65 Wurzburg Riese, wyprodukowane przez firmę Telefunken. Ponadto umieszczona była tutaj antena o średnicy 7,5 metra.
Gdzie jest bunkier w Trzęsaczu? Współrzędne GPS: 54.079264, 14.998774
15. południk w Trzęsaczu
Wiesz, że przez Trzęsacz przebiega 15. południk długości geograficznej wschodniej? W Polsce południk ten przebiega przez trzy województwa: zachodniopomorskie, lubuskie i dolnośląskie. W pobliżu MuzeON w Trzęsaczu, na ul. Klifowej ustawiony jest słupek z tabliczką informacyjną, przypomina ona, że 15. południk wyznacza czas środkowoeuropejski. Inne miejsca, przez które przebiega 15. południk to m.in. Stargard, oddalony od Trzęsacza o 82 km, Liberec (368 km), Wulkan Etna (1817 km), Pustynia Namib (8691 km), Östersund (1012 km), Lofoty (1568 km), Spitsbergen (2672 km), Bornholm (120 km).
Gdzie jest 15. południk w Trzęsaczu? Współrzędne GPS: 54.076954, 14.992483
MuzeON Multimedialne Muzeum w Trzęsaczu
Przy ulicy Klifowej, która doprowadza do platformy widokowej w Trzęsaczu, znajdziesz muzeum multimedialne MuzeOn. W jego wnętrzu zobaczysz archiwalne zdjęcia ruin kościoła w Trzęsaczu i makietę wsi, która obrazuje, jak bardzo przesunęła się linia morska od 1800 roku do współczesności, co pozwala lepiej zrozumieć, jak doszło do tego, że na klifie stoi tylko jedna ściana zabytkowego kościoła. Jest tu także makieta Niechorza z latarnią morską i Nadmorską Koleją Wąskotorową.
Jednak większość wystawy opiera się na przeżyciu multimedialnym, w którym obraz, światło i dźwięk zapoznają z historią Trzęsacza i z niszczycielską siłą morza. Do obejrzenia są cztery sale: w pierwszej poznasz historię powstania klifu; w drugiej sali wysłuchasz legendy o Zielenicy (jej pomnik stoi obok ruin i pomostu widokowego); w trzeciej przedstawiona jest historia kościoła; a ostatnia skupia się na zawaleniu się zabytku. Na zwiedzanie MuzeON Multimedialne Muzeum w Trzęsaczu trzeba sobie zarezerwować około 30 minut. Nagrodą na koniec jest certyfikat potwierdzający pobyt na 15. Południku.
Gdzie jest MuzeON Multimedialne Muzeum w Trzęsaczu? Współrzędne GPS: 54.076809, 14.992507
Pałac w Trzęsaczu
Na południe od ulicy Kamieńskiej, czyli drogi krajowej nr 102, przy ulicy Pałacowej stoi pałac w Trzęsaczu. Budynek jest w mojej ocenie niezbyt ciekawy, szpecą go mocno przybudówki, więc nie polecam go na główny cel wycieczki, lecz można tu przy okazji zajrzeć. W średniowieczu Trzęsacz był lennem von Flemmingów, później ich własnością i niemal nieprzerwanie korzystali oni z tych ziem aż do XVIII wieku. W 1764 roku córka Bogislava Bodo von Flemminga (tego, który zbudował dwór w Świerznie) otrzymała majątek jako wiano. Pałac został zbudowany na miejscu wcześniejszy rezydencji rodu Flemmingów, pochodzi z XVIII wieku, lecz był rozbudowywany i przebudowywany jeszcze pod koniec XIX wieku. Jest to dwukondygnacyjny budynek bez wyraźnych cech stylowych.
Do pałacu w Trzęsaczu przylega duży park i folwark, na którym zachowała się większość zabudowań gospodarczych. Granice parku wyznacza mur. Najstarsza część parku ma cechy barokowe, co widać w alei grabowej. Rośnie tutaj wiele zabytkowych drzew. Niegdyś od pałacu do ruin kościoła św. Mikołaja prowadziła aleja kasztanowcowa, można ją obejrzeć na archiwalnych zdjęciach.
Gdzie jest pałac w Trzęsaczu? Współrzędne GPS: 54.075319, 14.993343
Kościół Miłosierdzia Bożego w Trzęsaczu
Tuż obok pałacu stoi Kościół Miłosierdzia Bożego w Trzęsaczu, który dzisiaj jest uroczym budynkiem, aż ciężko uwierzyć, że jeszcze na początku lat 90. XX wieku była to ruina, w różnych kolorach cegły można dostrzec, jak duży był stan zniszczenia. Budynek uszkodzony został w czasie II wojny światowej, a po wojnie przeznaczono go do rozbiórki, lecz nie rozebrano go jednak w pełni, tylko mur okalający kościół i fragmenty ścian.
Świątynia zbudowana została pod koniec XIX wieku, gdy kościół na klifie był już zamknięty dla wiernych, jej styl to historyzm, jest tu trochę stylu gotyckiego i romańskiego. We wnętrzu stoi ołtarz główny z 1673 roku, który pierwotnie znajdował się w gotyckim kościele w Trzęsaczu.
Gdzie jest kościół Miłosierdzia Bożego w Trzęsaczu? Współrzędne GPS: 54.074894, 14.993743
Nadmorska Kolej Wąskotorowa w Trzęsaczu
Do ulicy Pałacowej dochodzi ulica Dworcowa, to właśnie tutaj swoją stację ma Nadmorska Kolej Wąskotorowa w Trzęsaczu. Ta kolejowa atrakcja jest jedną z najpopularniejszych w tej części Pomorza Zachodniego, trasa kolejki łączy Gryfice z Pogorzelicą. W sezonie letnim codziennie zatrzymują się tutaj składy z zabytkowymi wagonami ciągniętymi przez parowóz. Trasa przejazdu jest malownicza, gdy kupi się bilet całodzienny, to można wysiadać na stacjach, zwiedzać miejscowości, wskakiwać do kolejnego pociągu i jechać do kolejnej miejscowości.
Gdzie staje Nadmorska Kolej Wąskotorowa w Trzęsaczu? Współrzędne GPS: 54.073653, 14.994478
