Wzgórze, na którym stoi dwór Łubieńskich w Dąbrówce to jeden z najlepszych punktów widokowych nad Jeziorem Mucharskim, niedawno zbudowano tu nawet wieżę widokową, która pozwala spojrzeć z góry na ciekawy budynek. Dojedziesz tutaj samochodem z Krakowa w około 1 godzinę i co najlepsze, po drodze możesz obejrzeć inne zabytkowe dwory.
Odbudowany nad Jeziorem Mucharskim dwór Łubieńskich w Dąbrówce, to ciekawy zabytek nie tylko ze względu na formę nawiązującą do kasztelu z terenu historycznych Węgier północnych. Niegdyś zabytkowy budynek stał w zupełnie innym miejscu, lecz pod koniec XX wieku rozebrano go w związku z budową zbiornika Świnna Poręba. Na tzw. Grodzisku postawiono go na nowo w 2015 roku i od tamtego czasu stoi nieużytkowany, a mimo to od lat jest jedną z lokalnych atrakcji turystycznych.
O czym przeczytasz we wpisie:
Dwór Łubieńskich nad Jeziorem Mucharskim – kilka słów o historii
Historia dworu Łubieńskich nad Jeziorem Mucharskim sięga XVII wieku, gdy to Hieronim Strzała herbu Kotwicz, dworzanin wojewody krakowskiego Mikołaja Zebrzydowskiego, ówczesny właściciel wsi, zbudował na garbie góry Chełm murowany dwór, który swoją formą miał nawiązywać do węgierskich kaszteli. Przytoczę tutaj jeszcze jako ciekawostkę, że to właśnie Hieronim Strzała z pielgrzymki do Jerozolimy przywiózł w 1599 roku dwa gipsowe modele znajdujących się tam kaplic: Krzyża Świętego i Bożego Grobu, które stały się wzorami budowy kaplic przyszłej kalwarii na wzgórzu Żarek, czyli dzisiejszej Kalwarii Zebrzydowskiej.
Dwór Łubieńskich zmieniał właścicieli wielokrotnie. Należał do Stanisława Biegańskiego, Franciszka z Brzezia Paszkowskiego, Jakuba Regnekiera, a około 1730 roku wieś została włączona do dóbr w Stryszowie, które należały wtedy do Wilkońskich herbu Odrowąż. Antoni Wilkoński nieco przebudował dwór Strzałów, nadając mu charakter barokowy, lecz jakich zmian dokonał, tego nie wiem, niestety nie znalazłam dokładniejszego opisu.
Tak oto dwór w Dąbrówce stał się główną rezydencją Wilkońskich, jednak zubożała Zofia Wilkońska podjęła decyzję o jego sprzedaży i nowymi właścicielami zostali Gorczyńscy, do których w owym czasie należał już położony niedaleko stąd dwór w Stryszowie.
Julian Gorczyński przy dworze wybudował nowe, murowane zabudowania folwarczne, niestety nie docenił samego dworu, który został rozebrany do murowanej partii przyziemia i zamieniony w budynek gospodarczy.
Na początku XX wieku dwór w Dąbrówce wraz z resztą folwarku, który został częściowo rozebrany w 2. połowie XIX wieku w związku z budową linii kolejowej, odziedziczył po matce Rozalii z domu Garczyńskiej, Wojciech Łubieński. To dzięki niemu możemy dzisiaj oglądać dwór Łubieńskich w obecnej formie.
Dwór Łubieńskich w Dąbrówce – jak węgierski kasztel czy uzdrowisko górskie?
Wojciech Łubieński odbudował zniszczony dwór w Dąbrówce, który wówczas umiejscowiony był na garbie Wzgórza Chełm. Według jednych opracowań tematu Wojciech posiłkował się wspomnieniami najstarszych mieszkańców wsi, po czym odbudował dwór w ostatniej z zapamiętanych form. Inne źródła podają, że dokonał on zmian i jednak forma obecnego dworu jest inna od pierwotnej – Wojciech podwyższył dwór o drewniane piętro z narożnymi alkierzami w formie wieżyczek. Podobno posiłkował się on architekturą uzdrowisk górskich, tzw. stylem szwajcarskim, więc gdzie tutaj ten węgierski kasztel? Tego nie wiem, ale może Tobie uda się rozwikłać tę zagadkę.
Mnie w formie budynek ten przypomina kasztele Spiszu, czyli regionu, który był historycznie częścią północnych Węgier, lecz drewno modrzewiowe rzeczywiście nasuwa na myśl domy uzdrowiskowe w Szczawnicy, czy Krynicy-Zdroju. Podsumowując, może forma pierwotna nie została przywrócona, lecz budynek prezentuje się całkiem nieźle i z pewnością jego wygląd jest wyjątkowy na tle innych dworów w regionie, dlatego, mimo że wnętrza nie są dostępne i stoi za ogrodzeniem, to warto go obejrzeć.
Rozbiórka dworu Łubieńskich z Dąbrówki
Podczas prac przy budowie zbiornika w Świnnej Porębie, który dzisiaj znamy jako Jezioro Mucharskie, w 1997 roku dwór Łubieńskich w Dąbrówce został rozebrany i złożony na terenie bazy magazynowej Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie. I tak mijały lata, części zabytkowego budynku niszczały, a RZGW nie spieszył się z odbudową zabytku w nowej lokalizacji. Wreszcie po niemal 20 latach udało się przetransportować elementy dworu na Podhale, gdzie w pracowni wykonano rekonstrukcję zniszczonych elementów, po czym przewieziono wszystko do Dąbrówki, gdzie na nowo postawiono budynek na tzw. Grodzisku, akcja ta miała miejsce w 2015 roku. Od tego czasu minęło ponad 10 lat, teren obok zabytku został zaadaptowany przez gminę do celów rekreacyjno-sportowych, a dwór Łubieńskich nad Jeziorem Mucharskim jest nadal obiektem w stanie surowym zamkniętym, należy do Państwowego Gospodarstwa Wody Polskie, stoi na ogrodzonej działce i na co dzień można go jedynie podziwiać z zewnątrz.
Dwór Łubieńskich w Dąbrówce – parking, informacje praktyczne
- Dwór w Dąbrówce nad Jeziorem Mucharskim na co dzień nie jest udostępniony do zwiedzania.
- Przy dworze jest parking na kilka samochodów.
- Obok dworu urządzono strefę rekreacyjno-sportową z wieżą widokową, będzie tu jeszcze amfiteatr.
Gdzie jest dwór Łubieńskich nad Jeziorem Mucharskim? Współrzędne GPS: 49.813078, 19.587550
